*Dreams of solitude that can't be found, the rain wash away?

Sài Gòn sáng nay, cơn mưa đầu tháng tám đã không còn dễ chịu, khoan khoái như mọi năm trước nữa. Đại dịch giống như một điểm dừng lớn trong cuộc đời của chúng tôi, những người tầm độ tuổi 30, vốn là thời điểm không được phép dừng lại. Với lệnh giới nghiêm, hạn chế tối đa tiếp xúc giữa người với người, liên tục đón nhận tin buồn xung quanh... Tôi và vài người bạn thường hay tâm sự, giờ đây đang vật lộn để hình dung về tương lai sau đại dịch này, một quãng nghỉ bị động quá dài, và có thể vẫn còn tiếp diễn.

Đại dịch đẩy người ta về 'ốc đảo' của mình, buộc chúng ta gác lại nhu cầu gặp gỡ người thân, giao tiếp, phải thực hiện chức năng xã hội qua các thiết bị và không gian số, gây ra những ức chế, làm lung lay những trật tự tưởng chừng như bất biến, làm chúng ta không thể nào mặc nhiên chấp nhận cuộc sống. Thật trớ trêu, bởi nền tảng của các mối quan hệ là giao tiếp, thoáng chốc đã bị đe dọa và tước đi nhanh chóng. Khoảng cách giữa người với người ngày càng xa hơn, thậm chí sẽ khó cứu vãn, người ta trở nên ghét bỏ, kì thị, bài xích, xúc phạm vì đối phương có ý kiến khác với mình.

 
Giữa làn sóng đau thương này, nói về nỗi cô đơn chỉ như một màn sương mỏng dễ bị xua tay cho tan biến. Nhưng có một sự thật mà chúng tôi không thể chạy trốn được, khi tâm sự với một bạn đồng nghiệp cũ, có lẽ mọi người đã đánh giá quá cao khả năng chống đỡ của giới trẻ. Chúng tôi không được phép thể hiện nỗi buồn, không được nhắc đến những câu từ bi quan, không thể tâm sự với người khác mình đang bất an ra sao... Chúng tôi cố gắng trồng hoa, nấu ăn, nghe nhạc, đọc sách, làm mọi thứ để mang lại năng lượng lạc quan, chia sẻ những thông tin tích cực đến mọi người. Nhưng tận sâu bên trong chúng tôi đều biết, sự cô đơn và tuyệt vọng ngấm vào ban đêm. Khi nghe tin ai đó mình quen vừa mất đi, tôi nhìn lên trần nhà, cảm thấy cổ họng nghẹn lại.

Mùa hè năm ngoái, khi vô tình đọc một bài blog của Time nói về tình trạng trầm cảm của những người trẻ, sinh viên ở Mỹ trong thời điểm đại dịch Covid dâng cao. Trên khắp thế giới, họ đã bỏ qua các cơ hội việc làm, bỏ lỡ các cột mốc cần thiết và đánh mất các mối quan hệ quan trọng để phát triển sự nghiệp. Còn với người mới tốt nghiệp, những tấm bằng hạng ưu cũng đành xếp vào hành lý để trở về quê nhà. Những dự định công việc đã bị bỏ lại nhiều không kể xiết. Một vài ngành nghề bị tổn thất nghiêm trọng đã đóng cửa tuyển dụng nhân sự mới... Vài người bạn từng bảo bán hàng trên mạng trong lúc thất nghiệp để chờ qua dịch, nhưng sâu thẳm, họ đã chuẩn bị tâm lý nếu tình hình trở nên tệ hơn. Trước mắt là kiếm sống. Sống được là quan trọng nhất. Những câu hỏi về sự nghiệp, tương lai của người trẻ, nó đè nặng mỗi ngày, mỗi khoảnh khắc, rơi cùng nhịp khi họ đón nhận tin dữ về sự ra đi của ai đó xung quanh.

 
Khi cả nước đang dồn sức vượt qua đại dịch, người trẻ rất khó để có thể nói rằng họ đang không ổn, buồn chán, bất an. Mà ngược lại mới đúng, họ phải là người cảm thấy mạnh mẽ, chắc chắn, họ là điểm tựa tinh thần của người thân xung quanh. Và khi đêm về, sẽ bao nhiêu người trẻ lại lặng lẽ viết hết cảm xúc của bản thân trên mạng xã hội trong trạng thái "Chỉ mình tôi"?

Một người đồng nghiệp ở agency cũ của tôi đã mất bố mẹ cách đây 3 ngày trước. Dù chúng tôi có alo hay nhắn tin động viên như thế nào, thì tôi biết tháng ngày tới sẽ rất khó khăn với cậu ấy, và sẽ còn lâu dài nữa. Tôi không thể chỉ dựa vào bản lĩnh trong công việc, rồi tự kết luận sự mạnh mẽ của cậu ấy trong tình cảnh này. Khả năng phục hồi của tuổi trẻ có thể đã bị hiểu nhầm, đặc biệt là tinh thần.

 
Vào lúc này, thật khó để nói đến những nơi trị liệu tâm lý hay hỗ trợ tư vấn sức khỏe tinh thần như nước ngoài, khi cả nước đang tập trung mọi nguồn lực cho việc chống dịch. Chúng tôi chỉ có thể giúp nhau bằng cách lắng nghe nhiều hơn. Dù không thể ở bên cạnh, nhưng thật may, ít nhất là bạn bè, thì chúng ta vẫn còn có thể lắng nghe nhau.

*Lời bài hát Rain wash me của Saturnus