04/2024

Trong truyện Solanin, nhân vật chính đặt ra câu hỏi: Có phải khi tiệm cận cái chết, người ta mới bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về hạnh phúc của bản thân và ý nghĩa cuộc sống? Những mệnh đề hiện sinh này không có gì mới hay xa lạ, nhưng rốt cuộc vẫn phải đi thật xa mới có thể ngộ ra câu hỏi ấy đã luôn treo trước mặt mà tôi luôn bỏ qua. Ta có thực sự đang sống? Ta có thực sự yêu cuộc đời này... 

Tôi cũng từng thử vài lần "trải nghiệm" cảm giác này qua phim ảnh, văn chương, thử đặt mình vào tình thế ấy để mạnh dạn trả lời câu hỏi này một lần xem sao. Như việc tìm kiếm bản thể trong Fight Club, hay về một người đàn ông đi tìm người giúp chôn cất cho cái chết của mình trong Taste of Cherry, hay đánh thức một con người mới trong Awakening. Nhưng dù có cộng gộp bao nhiêu lần, thì cái cảm xúc ấy vẫn không thể rõ ràng bằng giây phút khi tôi bị chẩn đoán u màng não. Mọi thứ trước mặt hoá thành bụi sao bay mờ trước mắt, tôi nghĩ về gia đình và những người bạn, những điều tôi đang có... Hình ảnh các thứ đan xen vào nhau và chằng chịt như mạng nhện trong đầu. Đời tôi sẽ kết thúc theo cách này hay sao? Những người tôi yêu sẽ ra sao, à không, tôi sẽ ra sao nếu phải rời xa những người tôi yêu? Tôi sẽ không thể ngắm trăng, đến các nhà thờ nữa hay sao? Tôi không còn nghĩ về việc phải trở thành người tốt hay đạt được điều gì đó trong xã hội, các kế hoạch đầy hứa hẹn về công việc hay các dự định đang dang dở nữa... Tôi bỏ chúng đi hết. Tôi muốn xoá sạch những kế hoạch tương lai, tôi muốn xoá chúng thành màu trắng như áo blouse bác sĩ khi báo tin. Màu trắng ấy làm tôi như muốn lịm đi... Âm nhạc, điện ảnh, văn chương, du lịch, khám phá thế giới... Tất cả đều trắng xóa trong tâm trí khi ấy. Ngay khoảnh khắc đó, tôi nhớ ba mẹ mình và em gái, dù họ đang ở kế bên, tôi chỉ nhớ họ mà nước mắt không thể rơi. Tôi nhớ tôi của thời 15, 20 tuổi. Tôi nhớ những người bạn thân. Tôi nhớ tất cả mọi người. Giây phút đó, ý nghĩa xuất hiện. Tôi biết mình là ai, đang có những gì, yêu thương cái gì và thèm muốn điều gì.

Cho đến khi mọi việc ổn dần, tôi nhận thấy một nửa cuộc đời mình đã có những khoảnh khắc ý nghĩa nhất định, những quy tắc được ba mẹ dạy và quan điểm sống luôn bảo toàn, cũng như những sở thích vẫn được lưu giữ từ thủa thiếu thời, những người bạn đồng hành lâu năm khi gặp nhau vẫn đầy câu chuyện thú vị về triết học, văn chương, điện ảnh, âm nhạc...

 
Để sống đích thực, chúng ta phải đối mặt với sự thật là chúng ta sẽ phải chết, và nhận lấy trách nhiệm sống một cuộc đời ý nghĩa dưới bóng cái chết. Sống núp bóng cái chết, có thể đó cũng là một cách sống hay. Tôi chợt nhớ vào cái ngày nghe tin nhà soạn nhạc Ryuichi Sakamoto mất. Ông đã tạo nên những trường âm đẹp về nỗi cô đơn. Cô đơn trong vũ trụ của chúng ta, vốn chỉ là một trong vô số những vũ trụ phát khởi từ vô số lượng những đám bọt lượng tử sơ khai trôi nổi bập bềnh trong vũ trụ meta. Nhưng nỗi cô đơn đó cũng đã lắp đầy sự trống trải vô nghĩa của cuộc đời tôi, với âm nhạc, ý nghĩa cuộc sống, cũng không gì khác ngoài nỗi đam mê, một ngày nào đó chế ngự trái tim, linh hồn và thể xác của chúng ta, và nỗi đam mê ấy cháy mãi đến khi tôi chết.

Vào cái ngày có thể tự ngồi dậy, tôi chọn nghe lại album Async của Sakamoto - cũng là album thu âm solo dài hơi đầu tiên của ông kể từ khi hồi phục bệnh ung thư vòm họng vào năm 2015. Async cũng là tiếng lòng của Sakamoto về những lo lắng cuối đời của mỗi con người. Dẫu biết rằng mọi sự sống đều có giới hạn, nhưng không vì thế mà quãng thời gian còn lại sẽ trôi qua trong tuyệt vọng, album là sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, có tiếng cỏ cây xào xạc, tiếng mưa rơi tí tách, tiếng nước chảy róc rách, âm thanh của đời sống... Nhắm mắt lại, và trong phút chốc hoàn toàn bình yên. Bây giờ, hiện tại này, tôi không cần nghĩ về bất kỳ điều gì nữa. Kể cả ngày mai.