Mad Max Fury Road: Khi thế giới sụp đổ, thật khó để biết ai điên hơn
Kết thúc một thập kỷ, tôi chọn xem lại Mad Max Fury Road (George Miller) ra mắt vào 2015. Tác phẩm chân thật hiếm hoi trong 10 năm qua. Là một bộ phim mà tôi cho rằng đã đạt đến đỉnh cao của điện ảnh. Rồi sau đó, không thể giải thích được, khoảnh khắc đó hoà vào cát bụi sa mạc.
Tôi chọn Fury Road là đại diện tiêu biểu cho điện ảnh từ 2010 - 2020 vì những tổng hoà cần có trong một bộ phim: ý tưởng, kịch bản, hình ảnh, âm thanh, diễn xuất, hành động, phục trang, biên tập... Cả George Miller và DOP John Seale không chỉ đơn thuần là phô diễn hình ảnh, với các cú tung máy từ trên cao, rồi nhấn chìm trong sa mạc, cọ xát với mặt đường, ngay lập tức chui dưới gầm xe, nín thở khi rít qua bánh răng và máy cưa... Mà quan trọng nhất, chính là thể hiện góc nhìn riêng biệt của người làm phim trong bất cứ chủ đề nào anh ta lựa chọn.
Thế giới hoang vắng, bẩn thỉu với bạo lực khát máu, được thúc đẩy bởi những cuộc rượt đuổi tốc độ cao, để dồn người xem vào những màn thúc xe bởi các cọc nhọn. Có thể nói là phấn khích, một điều gì đó thuộc về bản năng. Lần thứ hai xem lại, tôi vẫn có một sự bất ngờ nhất định. Nhưng cảm giác hồi hộp pha lẫn tức giận, kèm với tiếc nuối và không thể rời mắt khỏi một khoảnh khắc nào - là điều duy nhất có được khi xem Fury Road.
Bối cảnh phim về hậu tận thế, nhưng Fury Road lại là một tác phẩm của sự khởi đầu. Xuất phát - bi kịch và sự trả thù. Tiếp theo - cuộc tước bỏ nhân tính, danh phận của Max, từ một cựu cảnh sát trở thành chiến binh bất đắc dĩ trên con đường tàn sát không khoan nhượng, cằn cỗi nhưng tuyệt đẹp của Miller. Để rồi - anh lấy lại niềm hi vọng từ nỗi đồng cảm rất con người, bằng cách giải cứu nhóm phụ nữ trẻ, những người mẹ, biểu tượng của tương lai trên hành trình cùng Furiosa. Và cuối cùng - vũ trụ quay về vòng lặp bất định, chuyển động luân hồi của mất mát và khải huyền.
“Thế giới của tôi thu gọn lại thành một bản năng duy nhất: tồn tại". Để phản ánh thế giới tuyệt vọng, Miller đã đề cập trực tiếp đến vấn đề: Trong những thời khắc cùng quẫn nhất, con người mới là "tài sản" quan trọng nhất. Đó là "Túi máu" Max, hoặc sẽ là bất kỳ ai. Trong một tương lai cạn kiệt năng lượng, khoáng chất, cây xanh, thức ăn, và nước, thì các mặt hàng như xăng dầu và đạn dược đều là sự tồn tại thuần túy. Khi con người hết hạt giống để trồng trọt, hết nước để uống, không còn nhà để ở, họ sẽ tự động giết nhau để làm thức ăn như bầy thú hoang. Hi vọng là điều bất khả.
Khi cuộc đua bắt đầu, tự khắc sẽ sinh ra thủ lĩnh và những chiến binh. Khi hoàn cảnh đến, sứ mệnh sẽ tự hình thành. Như Max, anh đã tìm ra con đường của riêng mình, dù đơn độc, tiến về phía trước để cố gắng vượt qua những bóng ma quá khứ đang níu chân mình. Nux, kẻ bị tẩy não, một "con chiên" của Immortal Joe, tin rằng mình sẽ chết và tái sinh sau khi hi sinh bản thân cho Valhalla. Còn Furiosa trưởng thành trong sự thù hận và thế giới bạo lực, mục đích sinh tồn duy nhất của cô: được đến Vùng đất xanh để sống như một con người. Cô là đại diện cho niềm hi vọng được mọc lên từ thế giới cằn cỗi của bạo lực và man rợ. Furiosa đã chứng kiến sự điên cuồng của dàn thủ lĩnh đàn ông xung quanh mình, kể cả Max. Một thế giới không có sự hiện diện của phụ nữ, chỉ có các cỗ máy vắt sữa và máy đẻ. Vì thế, cũng không có tình người.
Fury Road đã tạo ra chuỗi cảm giác: căng thẳng nối tiếp căng thẳng và để giải phóng sự căng thẳng, nhằm tạo ra một khoảng lặng nối dài. Từng màn rượt đuổi trên cao, rồi dần dần trườn bò và lẩn vào gầm xe. Bộ phim đưa ra các chiều kích cụ thể về những gì đang xảy ra. Người xem rõ ràng đang đi song song hoặc có lúc vượt lên đoàn xe xuyên suốt Fury Road đó. Và thoắt 1 cái, họ cho nổ tung tất cả. Hàng trăm cuộc lật xe, vụ nổ, các đốm pháo hoa đỏ cam từ máu và cát, vòi phun lửa, xác người bị nghiền ra trăm mảnh bay tung toé, dâng cho sa mạc cả cơn điên, máu và thịt của từng người một. Đáng sợ hơn nữa là tiếng rít qua kẽ răng, âm thanh gầm gừ của những tên thống lĩnh như Immortan Joe và Gã "ăn thịt người". Miller biết khi nào nên để nhịp điệu tăng tốc, khi nào cần chững lại, khi nào nhấn ga, khi nào phải bẻ tay lái, khi nào Max phải thức tỉnh,...
So với Fast and Furious, toàn những tay đua lười biếng theo chủ nghĩa hòa bình mông muội hehe. Fury Road rõ ràng hơn như thế. Cuộc truy sát trên đường, mục đích là nhằm mô tả bản chất nghiệt ngã của xã hội loài người. Lời hứa chủ đạo của các nhà cai trị tiền hiện đại là bảo vệ một trật tự truyền thống, hoặc sẽ mang dân chúng quay lại thời vàng son đã mất. Đó là Joe "Bất tử". Nhưng trong nhiều thế kỷ qua, khẩu hiệu chính trị luôn xoay quanh những kế hoạch cải thiện một thế giới tốt hơn, thay thế và phá bỏ thế giới cũ. Mọi người ai cũng muốn nói về cải cách xã hội, giáo dục, kinh tế... Và mỗi một cột mốc của cách mạng, sẽ dẫn đến những biến động của địa chất, như động đất, phun trào núi lửa. Đó cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến bùng phát bạo lực đẫm máu. Đi kèm theo đó là sự kiểm soát nguồn tài nguyên cốt lõi và cuộc rao giảng niềm tin không dừng của các tên bạo chúa. "Tôi là đấng cứu thế của các bạn, trên những con đường của Valahha" (Immortan Joe).
Gào rú, điên loạn, mất trí. Fury Road đã thành công trong việc giải phóng adrenaline của người xem. Từng là bác sĩ, nên có thể Miller nắm khá rõ những phản ứng của thần kinh con người. Đó là lý do Fury Road xứng đáng được nhiều người xem là phim hành động hay nhất của TK21 đến thời điểm này. Ví dụ ở 2 phân cảnh rượt đuổi mà tôi tâm đắc: Khi Immortan Joe bắt đầu đích thân ra chiến, và khi đoàn của Furiosa từ Vùng đất xanh quay về Thành trì, Miller không để thừa bất cứ một màn lật xe hay sự hi sinh một ai. Cuộc rượt đuổi tăng tốc khi đoàn xe địa hình bắt đầu lao xuống từ các đỉnh dốc. Các màn đánh nhau giành giật từng phút một trên buồng nhiên liệu của Chiến xa, cũng tạo ra những nút thắt quan trọng để nhân vật bị đẩy xuống mặt đường, rồi gục ngã, rồi tỉnh dậy, rồi mạnh mẽ hơn, để người đó xứng đáng trở thành chiến binh,...
Đến đây, tôi không thể bỏ qua một thành tố quan trọng: âm thanh. Junkie XL đã liên tục bơm những nguồn năng lượng dồi dào, và cả màn biểu diễn guitar điên dại của Iota. Hắn là nhạc trưởng cảm xúc của đội quân bất tử do các thành viên của Cirque du Soleil biểu diễn thực tế trên sa mạc, giữa các cảnh truy đuổi, đu mình ném lao qua lại các đầu xe...
Mad Max Fury Road của Miller đã đạt được tầm vóc vĩ đại so với nền công nghiệp điện ảnh phụ thuộc vào kỹ thuật. Ông đã nắm rất rõ giá trị của thời kỷ vàng phim hành động, và cũng khẳng định rằng: Hollywood lẽ ra không nên sao chép nó trong ba thập kỷ qua. Thay vào đó, với những cải tiến về kỹ thuật, họ nên tiếp tục phát triển và sáng tạo hơn.
Ở vai trò khán giả, tôi cho rằng, Fury Road là một thách thức đối với cả một thế hệ các nhà làm phim hành động sau này. Và nhắc cho các đạo diễn biết rằng: Đừng để khán giả phải xem những thứ mà họ có thể làm được.
Tôi chọn Fury Road là đại diện tiêu biểu cho điện ảnh từ 2010 - 2020 vì những tổng hoà cần có trong một bộ phim: ý tưởng, kịch bản, hình ảnh, âm thanh, diễn xuất, hành động, phục trang, biên tập... Cả George Miller và DOP John Seale không chỉ đơn thuần là phô diễn hình ảnh, với các cú tung máy từ trên cao, rồi nhấn chìm trong sa mạc, cọ xát với mặt đường, ngay lập tức chui dưới gầm xe, nín thở khi rít qua bánh răng và máy cưa... Mà quan trọng nhất, chính là thể hiện góc nhìn riêng biệt của người làm phim trong bất cứ chủ đề nào anh ta lựa chọn.
Thế giới hoang vắng, bẩn thỉu với bạo lực khát máu, được thúc đẩy bởi những cuộc rượt đuổi tốc độ cao, để dồn người xem vào những màn thúc xe bởi các cọc nhọn. Có thể nói là phấn khích, một điều gì đó thuộc về bản năng. Lần thứ hai xem lại, tôi vẫn có một sự bất ngờ nhất định. Nhưng cảm giác hồi hộp pha lẫn tức giận, kèm với tiếc nuối và không thể rời mắt khỏi một khoảnh khắc nào - là điều duy nhất có được khi xem Fury Road.
Bối cảnh phim về hậu tận thế, nhưng Fury Road lại là một tác phẩm của sự khởi đầu. Xuất phát - bi kịch và sự trả thù. Tiếp theo - cuộc tước bỏ nhân tính, danh phận của Max, từ một cựu cảnh sát trở thành chiến binh bất đắc dĩ trên con đường tàn sát không khoan nhượng, cằn cỗi nhưng tuyệt đẹp của Miller. Để rồi - anh lấy lại niềm hi vọng từ nỗi đồng cảm rất con người, bằng cách giải cứu nhóm phụ nữ trẻ, những người mẹ, biểu tượng của tương lai trên hành trình cùng Furiosa. Và cuối cùng - vũ trụ quay về vòng lặp bất định, chuyển động luân hồi của mất mát và khải huyền.
“Thế giới của tôi thu gọn lại thành một bản năng duy nhất: tồn tại". Để phản ánh thế giới tuyệt vọng, Miller đã đề cập trực tiếp đến vấn đề: Trong những thời khắc cùng quẫn nhất, con người mới là "tài sản" quan trọng nhất. Đó là "Túi máu" Max, hoặc sẽ là bất kỳ ai. Trong một tương lai cạn kiệt năng lượng, khoáng chất, cây xanh, thức ăn, và nước, thì các mặt hàng như xăng dầu và đạn dược đều là sự tồn tại thuần túy. Khi con người hết hạt giống để trồng trọt, hết nước để uống, không còn nhà để ở, họ sẽ tự động giết nhau để làm thức ăn như bầy thú hoang. Hi vọng là điều bất khả.
Khi cuộc đua bắt đầu, tự khắc sẽ sinh ra thủ lĩnh và những chiến binh. Khi hoàn cảnh đến, sứ mệnh sẽ tự hình thành. Như Max, anh đã tìm ra con đường của riêng mình, dù đơn độc, tiến về phía trước để cố gắng vượt qua những bóng ma quá khứ đang níu chân mình. Nux, kẻ bị tẩy não, một "con chiên" của Immortal Joe, tin rằng mình sẽ chết và tái sinh sau khi hi sinh bản thân cho Valhalla. Còn Furiosa trưởng thành trong sự thù hận và thế giới bạo lực, mục đích sinh tồn duy nhất của cô: được đến Vùng đất xanh để sống như một con người. Cô là đại diện cho niềm hi vọng được mọc lên từ thế giới cằn cỗi của bạo lực và man rợ. Furiosa đã chứng kiến sự điên cuồng của dàn thủ lĩnh đàn ông xung quanh mình, kể cả Max. Một thế giới không có sự hiện diện của phụ nữ, chỉ có các cỗ máy vắt sữa và máy đẻ. Vì thế, cũng không có tình người.
Fury Road đã tạo ra chuỗi cảm giác: căng thẳng nối tiếp căng thẳng và để giải phóng sự căng thẳng, nhằm tạo ra một khoảng lặng nối dài. Từng màn rượt đuổi trên cao, rồi dần dần trườn bò và lẩn vào gầm xe. Bộ phim đưa ra các chiều kích cụ thể về những gì đang xảy ra. Người xem rõ ràng đang đi song song hoặc có lúc vượt lên đoàn xe xuyên suốt Fury Road đó. Và thoắt 1 cái, họ cho nổ tung tất cả. Hàng trăm cuộc lật xe, vụ nổ, các đốm pháo hoa đỏ cam từ máu và cát, vòi phun lửa, xác người bị nghiền ra trăm mảnh bay tung toé, dâng cho sa mạc cả cơn điên, máu và thịt của từng người một. Đáng sợ hơn nữa là tiếng rít qua kẽ răng, âm thanh gầm gừ của những tên thống lĩnh như Immortan Joe và Gã "ăn thịt người". Miller biết khi nào nên để nhịp điệu tăng tốc, khi nào cần chững lại, khi nào nhấn ga, khi nào phải bẻ tay lái, khi nào Max phải thức tỉnh,...
So với Fast and Furious, toàn những tay đua lười biếng theo chủ nghĩa hòa bình mông muội hehe. Fury Road rõ ràng hơn như thế. Cuộc truy sát trên đường, mục đích là nhằm mô tả bản chất nghiệt ngã của xã hội loài người. Lời hứa chủ đạo của các nhà cai trị tiền hiện đại là bảo vệ một trật tự truyền thống, hoặc sẽ mang dân chúng quay lại thời vàng son đã mất. Đó là Joe "Bất tử". Nhưng trong nhiều thế kỷ qua, khẩu hiệu chính trị luôn xoay quanh những kế hoạch cải thiện một thế giới tốt hơn, thay thế và phá bỏ thế giới cũ. Mọi người ai cũng muốn nói về cải cách xã hội, giáo dục, kinh tế... Và mỗi một cột mốc của cách mạng, sẽ dẫn đến những biến động của địa chất, như động đất, phun trào núi lửa. Đó cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến bùng phát bạo lực đẫm máu. Đi kèm theo đó là sự kiểm soát nguồn tài nguyên cốt lõi và cuộc rao giảng niềm tin không dừng của các tên bạo chúa. "Tôi là đấng cứu thế của các bạn, trên những con đường của Valahha" (Immortan Joe).
Gào rú, điên loạn, mất trí. Fury Road đã thành công trong việc giải phóng adrenaline của người xem. Từng là bác sĩ, nên có thể Miller nắm khá rõ những phản ứng của thần kinh con người. Đó là lý do Fury Road xứng đáng được nhiều người xem là phim hành động hay nhất của TK21 đến thời điểm này. Ví dụ ở 2 phân cảnh rượt đuổi mà tôi tâm đắc: Khi Immortan Joe bắt đầu đích thân ra chiến, và khi đoàn của Furiosa từ Vùng đất xanh quay về Thành trì, Miller không để thừa bất cứ một màn lật xe hay sự hi sinh một ai. Cuộc rượt đuổi tăng tốc khi đoàn xe địa hình bắt đầu lao xuống từ các đỉnh dốc. Các màn đánh nhau giành giật từng phút một trên buồng nhiên liệu của Chiến xa, cũng tạo ra những nút thắt quan trọng để nhân vật bị đẩy xuống mặt đường, rồi gục ngã, rồi tỉnh dậy, rồi mạnh mẽ hơn, để người đó xứng đáng trở thành chiến binh,...
Đến đây, tôi không thể bỏ qua một thành tố quan trọng: âm thanh. Junkie XL đã liên tục bơm những nguồn năng lượng dồi dào, và cả màn biểu diễn guitar điên dại của Iota. Hắn là nhạc trưởng cảm xúc của đội quân bất tử do các thành viên của Cirque du Soleil biểu diễn thực tế trên sa mạc, giữa các cảnh truy đuổi, đu mình ném lao qua lại các đầu xe...
Mad Max Fury Road của Miller đã đạt được tầm vóc vĩ đại so với nền công nghiệp điện ảnh phụ thuộc vào kỹ thuật. Ông đã nắm rất rõ giá trị của thời kỷ vàng phim hành động, và cũng khẳng định rằng: Hollywood lẽ ra không nên sao chép nó trong ba thập kỷ qua. Thay vào đó, với những cải tiến về kỹ thuật, họ nên tiếp tục phát triển và sáng tạo hơn.
Ở vai trò khán giả, tôi cho rằng, Fury Road là một thách thức đối với cả một thế hệ các nhà làm phim hành động sau này. Và nhắc cho các đạo diễn biết rằng: Đừng để khán giả phải xem những thứ mà họ có thể làm được.
Comments
Post a Comment