Để sống
Mình chỉ mới bắt đầu có thói quen xem phim tầm 5-6 năm trở lại đây, và đó là khi 35mm ra đời. Tuy nhiên, mình chưa bao giờ ân hận vì chậm chân hơn nhiều người, so với sự hiểu biết của thế giới xung quanh. Có những tác phẩm, khi chỉ mới xem lần đầu, mình đã tặc lưỡi thầm tiếc rằng giá như được xem sớm hơn. Giá như... Ôi, giá như. Nhưng thời gian chỉ trừu tượng thế thôi. Kỳ thực, một bộ phim hay sẽ luôn chờ đợi khán giả của nó. Khi hoàn cảnh đến, ý nghĩa tự khắc sẽ xuất hiện.
Lần đầu xem The Bicycle Thieves (1948, Vittorio De Sica) là 2020, cũng là năm mà mình xem lại lần lượt Fight Club, Children Of Men, All the King's Men, Tokyo Sonate, No country for Old Men, V for Vendetta, Paprika.... Và đây cũng là năm mà mình chỉ có thể mô tả ngắn gọn bằng 1 từ 'Chaos' - Đại dịch, khủng bố, thánh chiến, thảm hoạ thiên nhiên, môi trường, khủng hoảng kinh tế, và những bất an về chính trị... liên tiếp nối đuôi nhau diễn ra, có khi chúng song song. Chúng vón cục lại để ném thật mạnh vào 2020, khiến cho từng bước đi của con người trong thời gian vừa qua hay sắp tới sẽ trở nên nặng nề, chán nản và mơ hồ hơn.
The Bicycle Thieves không còn là của riêng nước Ý vào 1948, mà còn là của thế giới vào 2020s. Khi nhìn đâu cũng là nơi mà tất cả đều đang hỏng. Những ý tưởng tốt đẹp đang nhoè đi, và những ý đồ xấu lên ngôi. Là thời đại mà con người không thể sống như những vì sao. Nơi một mặt là đói nghèo, còn mặt khác là lý tưởng công danh. Nơi một mặt là lòng tin, ở mặt kia là sự nổi loạn. Thế gian khi đó, và khi này, là sự căng thẳng tột độ giữa đạo đức thẳng thắn và lương tâm cắn rứt. Nơi một mặt con người không còn tin vào chính mình, một mặt cũng đang nghi ngờ vào các vị thần...
Trong phim này, Ricci không đi tìm lại chiếc xe đạp bị đánh cắp, mà là anh đi tìm niềm hi vọng/ tương lai đã bị chiến tranh đánh cắp. Anh nghiêm chỉnh, cương quyết tìm cho ra thủ phạm, cũng như anh tuyệt nhiên tin vào lẽ phải. Anh lầm lũi cùng cậu con trai đến đồn cảnh sát, rồi tự đi tìm người có thể giúp tìm ra thủ phạm, cũng như anh đang lần mò đi tìm công lý. Vợ anh đã phải bán hết khăn giường, quà cưới để mua cho anh chiếc xe đạp vì ông chủ yêu cầu. Cũng như nhiều gia đình buộc phải quên đi hạnh phúc lãng mạn để nhọc nhằn bước vào cuộc chiến mưu sinh, khi họ không phải là thủ phạm. Nhưng nỗ lực của anh lại chỉ trả về kết quả vô nghĩa.
Giữa những lúc như vậy, con người không chỉ phải chống lại cái đói, mà còn phải chống lại lời kêu gọi của cái xấu, lời mời gọi của cái ác. Sự dối trá không phải là một đạo đức xấu xa, mà là nền tảng xấu của đạo đức. Không phải là tội ác, mà là một điều đi trước cái ác. Ricci hay bất kỳ ai trong chúng ta, có thể đã suýt quay đầu về phía quỷ dữ, để nói dối, để rồi tiếp tục nói dối, và làm những điều sai trái. Ricci hay bất kỳ ai trong chúng ta, cũng đã từng ngẩng cao đầu, để khao khát trong sạch, tiếp tục khao khát trong sạch, và làm những điều đúng đắn. Kẻ (suýt nữa thì) làm hỏng Ricci không phải là tên đánh cắp xe đạp, mà chính là sự yếu đuối trong anh, vào giây phút anh sắp đầu hàng.
Để được sống, con người phải thích nghi và tìm cách sinh tồn. Nhưng sự sống giống như nước, ít nhất là ở chỗ không thể chấp nhận sự bẩn thỉu và hôi thối. Qua thời gian, nước sẽ chắt lọc các chất cặn. Mỗi cột mốc trong quá trình tiến hoá đều không bao giờ dễ dàng. Nhưng lòng tin, sự cố gắng và kiên trì sẽ giúp sự sống thanh tẩy được mọi vết bẩn. Mình tin rằng, Ricci vẫn sẽ tiếp tục đi tìm chiếc xe đạp của anh, hoặc công việc mới, sau tất cả giọt nước mắt của anh khi vừa suýt đánh mất thứ quan trọng nhất của một con người: cái thiện.
Lần đầu xem The Bicycle Thieves (1948, Vittorio De Sica) là 2020, cũng là năm mà mình xem lại lần lượt Fight Club, Children Of Men, All the King's Men, Tokyo Sonate, No country for Old Men, V for Vendetta, Paprika.... Và đây cũng là năm mà mình chỉ có thể mô tả ngắn gọn bằng 1 từ 'Chaos' - Đại dịch, khủng bố, thánh chiến, thảm hoạ thiên nhiên, môi trường, khủng hoảng kinh tế, và những bất an về chính trị... liên tiếp nối đuôi nhau diễn ra, có khi chúng song song. Chúng vón cục lại để ném thật mạnh vào 2020, khiến cho từng bước đi của con người trong thời gian vừa qua hay sắp tới sẽ trở nên nặng nề, chán nản và mơ hồ hơn.
The Bicycle Thieves không còn là của riêng nước Ý vào 1948, mà còn là của thế giới vào 2020s. Khi nhìn đâu cũng là nơi mà tất cả đều đang hỏng. Những ý tưởng tốt đẹp đang nhoè đi, và những ý đồ xấu lên ngôi. Là thời đại mà con người không thể sống như những vì sao. Nơi một mặt là đói nghèo, còn mặt khác là lý tưởng công danh. Nơi một mặt là lòng tin, ở mặt kia là sự nổi loạn. Thế gian khi đó, và khi này, là sự căng thẳng tột độ giữa đạo đức thẳng thắn và lương tâm cắn rứt. Nơi một mặt con người không còn tin vào chính mình, một mặt cũng đang nghi ngờ vào các vị thần...
Trong phim này, Ricci không đi tìm lại chiếc xe đạp bị đánh cắp, mà là anh đi tìm niềm hi vọng/ tương lai đã bị chiến tranh đánh cắp. Anh nghiêm chỉnh, cương quyết tìm cho ra thủ phạm, cũng như anh tuyệt nhiên tin vào lẽ phải. Anh lầm lũi cùng cậu con trai đến đồn cảnh sát, rồi tự đi tìm người có thể giúp tìm ra thủ phạm, cũng như anh đang lần mò đi tìm công lý. Vợ anh đã phải bán hết khăn giường, quà cưới để mua cho anh chiếc xe đạp vì ông chủ yêu cầu. Cũng như nhiều gia đình buộc phải quên đi hạnh phúc lãng mạn để nhọc nhằn bước vào cuộc chiến mưu sinh, khi họ không phải là thủ phạm. Nhưng nỗ lực của anh lại chỉ trả về kết quả vô nghĩa.
Giữa những lúc như vậy, con người không chỉ phải chống lại cái đói, mà còn phải chống lại lời kêu gọi của cái xấu, lời mời gọi của cái ác. Sự dối trá không phải là một đạo đức xấu xa, mà là nền tảng xấu của đạo đức. Không phải là tội ác, mà là một điều đi trước cái ác. Ricci hay bất kỳ ai trong chúng ta, có thể đã suýt quay đầu về phía quỷ dữ, để nói dối, để rồi tiếp tục nói dối, và làm những điều sai trái. Ricci hay bất kỳ ai trong chúng ta, cũng đã từng ngẩng cao đầu, để khao khát trong sạch, tiếp tục khao khát trong sạch, và làm những điều đúng đắn. Kẻ (suýt nữa thì) làm hỏng Ricci không phải là tên đánh cắp xe đạp, mà chính là sự yếu đuối trong anh, vào giây phút anh sắp đầu hàng.
Để được sống, con người phải thích nghi và tìm cách sinh tồn. Nhưng sự sống giống như nước, ít nhất là ở chỗ không thể chấp nhận sự bẩn thỉu và hôi thối. Qua thời gian, nước sẽ chắt lọc các chất cặn. Mỗi cột mốc trong quá trình tiến hoá đều không bao giờ dễ dàng. Nhưng lòng tin, sự cố gắng và kiên trì sẽ giúp sự sống thanh tẩy được mọi vết bẩn. Mình tin rằng, Ricci vẫn sẽ tiếp tục đi tìm chiếc xe đạp của anh, hoặc công việc mới, sau tất cả giọt nước mắt của anh khi vừa suýt đánh mất thứ quan trọng nhất của một con người: cái thiện.
Comments
Post a Comment