The Great Hack
Vì sao mục tiêu ban đầu của Social Media là giúp phá vỡ các bức tường ngăn cách con người, nhưng lại khiến cho nhân loại ngày càng bị chia rẽ hơn? Vì sao dữ liệu cá nhân chính là tài sản quý giá nhất hiện nay, nhưng chúng ta vẫn chưa nhận thức đầy đủ về chúng? Mỗi ngày, chúng ta phát ra hàng triệu thông điệp trên Facebook, Twitter... để rồi, tất cả sẽ dội ngược lại để tấn công chúng ta?
‘Data rights are human rights” là lời tuyên ngôn của The Great Hack (2019), bộ phim tài liệu của Karim Amer và Jehane Noujaim do Netflix phát hành. Hơn 100 phút tường thuật về vụ bê bối công nghệ lớn nhất trong 2016, xoay quanh nghi vấn về tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu Brexit và dự án "Alamo", chiến dịch dùng cơ sở dữ liệu của cử tri trong đợt tranh cử tổng thống năm 2016 của Donald J. Trump, do Cambridge Analytica, công ty tư vấn Anh được thành lập vào năm 2013 (thuộc SLC Group) thực hiện, với sự hậu thuẫn từ tỉ phú Đảng Cộng hòa, Robert Mercer.
The Great Hack tiết lộ một phần bí mật từ Brittany Kaiser, cựu giám đốc điều hành Cambridge Analytica và Christopher Wylie, cựu nhân viên và là người "thổi còi" của chiến dịch. Cả hai đều đồng loạt đứng về phía David Carroll, giảng viên truyền thông, người đã phát động cuộc chiến pháp lý ở Anh để buộc Cambridge Analytica thừa nhận đang kiểm soát dữ liệu của anh, điều mà chính Carroll còn không biết.
Chiến lược của Alamo là nhắm mục tiêu vào những cử tri "có khả năng thuyết phục" ở các bang quan trọng, như Michigan, Wiscosin, Pennsylvania, Florida. Sau đó sẽ "feed" nội dung có lợi cho Trump để họ đưa ra quyết định bỏ phiếu cho ông. Tâm lý này cũng giống như "điểm tới hạn" mà Malcolm Gladwell từng xác định, thông tin phải được đổ đầy liên tục tại thời điểm quan trọng, khi người đánh cược đang chần chừ trước nhà cái tại khoảnh khắc buộc phải chốt quyết định.
The Great Hack đã phần nào cung cấp những góc nhìn tổng quan về tầm ảnh hưởng của công nghệ với các chính trị gia. Thực tế, việc sử dụng Social media là công cụ truyền thông đến các cử tri, đã được Barack Obama tiên phong từ chiến dịch tranh cử vào năm 2008. Vào năm 2017, The New York Times đã báo cáo rằng, lĩnh vực công nghệ dựa trên "tâm lý học" đã giúp Cambridge trở nên khác biệt với các công ty khác.
Tuy nhiên, sự khác biệt là Trump và Alexander Nix đã vi phạm nghiêm trọng khi sử dụng một ứng dụng lừa đảo để khai thác dữ liệu mà không có sự đồng ý của người dùng. Đã có một cuộc tranh luận diễn ra về điều này, khi những người bảo thủ thừa nhận (với một số biện minh) rằng: Các phương tiện truyền thông đã sử dụng một tiêu chuẩn kép, khi phần lớn dữ liệu do Cambridge Analytica khai thác và phân tích, trên thực tế đã được công khai từ người dùng mạng xã hội. Rốt cuộc, sử dụng mạng xã hội cũng là để tuyên bố chúng ta là ai (?!)
Trước đó, Cambridge Analytica cũng đã có loạt chiến dịch thao túng các cuộc bầu cử khác, bằng cách khai thác và thu thập dữ liệu, rồi từ đó sẽ phân tích thói quen, hành vi, các mối quan tâm, sở thích, những địa điểm yêu thích, các chương trình hay xem, quan điểm chính trị, tôn giáo... từ hàng triệu người dùng Facebook, thông qua bảng câu hỏi "tính cách".
Trung bình đã có 5.000 điểm dữ liệu trên mỗi cử tri Mỹ đã được Cambridge Analytica thu thập và phân tích, phần lớn được lấy từ Facebook, đã được sử dụng bởi chiến dịch Ted Cruz. Cách thức này cũng đã giúp Trump nắm quyền lớn nhất của Đảng Cộng Hòa và sau đó là cuộc đua vào Nhà Trắng trong 2016. Giám đốc truyền thông dự án đã thừa nhận, phía Trump chi trả 5,9 triệu USD cho các nội dung quảng cáo trên Facebook, so với đối thủ Đảng Dân chủ là Hillary Clinton với con số 66,000 USD.
Dữ liệu từ Facebook của cử tri Mỹ, đã giúp cho Cambridge Analytica phân khu nhóm cử tri, để từ đó, họ sẽ dùng từng chiến thuật riêng để đẩy cử tri đi nhanh đến quyết định cuối cùng. Theo tổng kết, đã có hơn 22,000 cử tri đã bị thuyết phục, với mục tiêu như Alexander Nix, CEO của CA từng thừa nhận: "Chúng tôi sẽ tiếp cận họ ở bất cứ đâu, và sẽ cho họ thấy điều mà chúng tôi muốn họ thấy."
Một trong những chi tiết đáng sợ nhất của The Great Hack, là khi Cambridge Analytica tham gia vào cuộc bầu cử ở Trinidad & Tobago vào năm 2013, tạo ra một chiến dịch mang khẩu hiệu "Do So!", kích động một nhóm cử tri của đảng đối thủ không bỏ phiếu, một động thái ngầm cho việc bảo vệ lý tưởng tuổi trẻ. Các nội dung cổ động liên tục được lan truyền qua mạng xã hội, WhatsApp... Hàng loạt cuộc biểu tình, đập phá, đe dọa đã diễn ra, tạo ra một cuộc nổi loạn bạo lực diện rộng trên khắp đất nước. Tuy nhiên, thủ tướng Kamla Persad-Bissesesar đã phủ nhận việc ông từng bắt tay với Cambridge Analytica trong kế hoạch này. Vụ việc đang tiếp tục được điều tra.
Từ David Carroll, nhà báo Carole Cadwalladr, một trong những phóng viên kỳ cựu của The New York Times, The Guardian và The Observer of London cũng đã vào cuộc. Trong quá trình thu thập thông tin, bà đã tiết lộ cách Cambridge Analytica lấy cắp dữ liệu của hơn 50 triệu người dùng Facebook.
Trong quá trình đó, bà đã dấy lên một thách thức lớn trong thời đại số: Có một làn sóng ngầm đang tìm cách kết nối tất cả mọi người trên toàn cầu, thông qua các nền tảng công nghệ, nhưng đồng thời, chúng ta lại đang bị chia rẽ một cách sâu sắc. Không phải là về tự do hay bảo thủ, rời đi hay ở lại, là Trump hay không là Trump,... mà là chúng ta có thật đang sống trong thời đại dân chủ, được bầu cử tự do và công bằng nữa hay không? Đây có phải là cách mà các vị thần thung lũng Silicon muốn lịch sử nhớ về mình, như những tôi tớ của chủ nghĩa độc tài?
Dù Cambridge Analytica nhận tội tại tòa án Hendon Magistrates vì không tuân thủ điều luật của ICO, và họ vẫn không trả lại dữ liệu người dùng, nhưng tất cả chúng ta đều biết: Sẽ không có chỉ một Cambridge Analytica. Và có vẻ như, cuộc chiến vẫn chưa hề kết thúc. Một cuộc chiến có quy mô và đã gây ra những tổn thương rõ rệt.
Câu hỏi đặt ra: Liệu chúng ta liệu có sẵn sàng sống trong một cuộc chiến lâu dài hơn, để ý thức về việc bảo vệ data cá nhân, cũng chính là định danh của mỗi người - nhưng đồng thời, vẫn không thể thoát khỏi những kế hoạch "không biết trước" từ những cá nhân, nhóm lợi ích đang tìm cách thao túng suy nghĩ và hành vi của hàng triệu người trên thế giới. Dù cho họ là ai và đến từ đâu, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, Internet và một tài khoản mạng xã hội.
The Great Hack là một bộ phim tài liệu quan trọng và vô cùng đáng sợ, thẳng thắn vạch trần sự thật của một thời đại mà chúng ta đang sống, và chưa thể từ bỏ. Một kỷ nguyên đang bị đe dọa bởi chủ nghĩa độc tài kiểu mới mà không ai có thể nhìn thấy.
‘Data rights are human rights” là lời tuyên ngôn của The Great Hack (2019), bộ phim tài liệu của Karim Amer và Jehane Noujaim do Netflix phát hành. Hơn 100 phút tường thuật về vụ bê bối công nghệ lớn nhất trong 2016, xoay quanh nghi vấn về tính hợp pháp của cuộc bỏ phiếu Brexit và dự án "Alamo", chiến dịch dùng cơ sở dữ liệu của cử tri trong đợt tranh cử tổng thống năm 2016 của Donald J. Trump, do Cambridge Analytica, công ty tư vấn Anh được thành lập vào năm 2013 (thuộc SLC Group) thực hiện, với sự hậu thuẫn từ tỉ phú Đảng Cộng hòa, Robert Mercer.
The Great Hack tiết lộ một phần bí mật từ Brittany Kaiser, cựu giám đốc điều hành Cambridge Analytica và Christopher Wylie, cựu nhân viên và là người "thổi còi" của chiến dịch. Cả hai đều đồng loạt đứng về phía David Carroll, giảng viên truyền thông, người đã phát động cuộc chiến pháp lý ở Anh để buộc Cambridge Analytica thừa nhận đang kiểm soát dữ liệu của anh, điều mà chính Carroll còn không biết.
Chiến lược của Alamo là nhắm mục tiêu vào những cử tri "có khả năng thuyết phục" ở các bang quan trọng, như Michigan, Wiscosin, Pennsylvania, Florida. Sau đó sẽ "feed" nội dung có lợi cho Trump để họ đưa ra quyết định bỏ phiếu cho ông. Tâm lý này cũng giống như "điểm tới hạn" mà Malcolm Gladwell từng xác định, thông tin phải được đổ đầy liên tục tại thời điểm quan trọng, khi người đánh cược đang chần chừ trước nhà cái tại khoảnh khắc buộc phải chốt quyết định.
The Great Hack đã phần nào cung cấp những góc nhìn tổng quan về tầm ảnh hưởng của công nghệ với các chính trị gia. Thực tế, việc sử dụng Social media là công cụ truyền thông đến các cử tri, đã được Barack Obama tiên phong từ chiến dịch tranh cử vào năm 2008. Vào năm 2017, The New York Times đã báo cáo rằng, lĩnh vực công nghệ dựa trên "tâm lý học" đã giúp Cambridge trở nên khác biệt với các công ty khác.
Tuy nhiên, sự khác biệt là Trump và Alexander Nix đã vi phạm nghiêm trọng khi sử dụng một ứng dụng lừa đảo để khai thác dữ liệu mà không có sự đồng ý của người dùng. Đã có một cuộc tranh luận diễn ra về điều này, khi những người bảo thủ thừa nhận (với một số biện minh) rằng: Các phương tiện truyền thông đã sử dụng một tiêu chuẩn kép, khi phần lớn dữ liệu do Cambridge Analytica khai thác và phân tích, trên thực tế đã được công khai từ người dùng mạng xã hội. Rốt cuộc, sử dụng mạng xã hội cũng là để tuyên bố chúng ta là ai (?!)
Trước đó, Cambridge Analytica cũng đã có loạt chiến dịch thao túng các cuộc bầu cử khác, bằng cách khai thác và thu thập dữ liệu, rồi từ đó sẽ phân tích thói quen, hành vi, các mối quan tâm, sở thích, những địa điểm yêu thích, các chương trình hay xem, quan điểm chính trị, tôn giáo... từ hàng triệu người dùng Facebook, thông qua bảng câu hỏi "tính cách".
Trung bình đã có 5.000 điểm dữ liệu trên mỗi cử tri Mỹ đã được Cambridge Analytica thu thập và phân tích, phần lớn được lấy từ Facebook, đã được sử dụng bởi chiến dịch Ted Cruz. Cách thức này cũng đã giúp Trump nắm quyền lớn nhất của Đảng Cộng Hòa và sau đó là cuộc đua vào Nhà Trắng trong 2016. Giám đốc truyền thông dự án đã thừa nhận, phía Trump chi trả 5,9 triệu USD cho các nội dung quảng cáo trên Facebook, so với đối thủ Đảng Dân chủ là Hillary Clinton với con số 66,000 USD.
Dữ liệu từ Facebook của cử tri Mỹ, đã giúp cho Cambridge Analytica phân khu nhóm cử tri, để từ đó, họ sẽ dùng từng chiến thuật riêng để đẩy cử tri đi nhanh đến quyết định cuối cùng. Theo tổng kết, đã có hơn 22,000 cử tri đã bị thuyết phục, với mục tiêu như Alexander Nix, CEO của CA từng thừa nhận: "Chúng tôi sẽ tiếp cận họ ở bất cứ đâu, và sẽ cho họ thấy điều mà chúng tôi muốn họ thấy."
Một trong những chi tiết đáng sợ nhất của The Great Hack, là khi Cambridge Analytica tham gia vào cuộc bầu cử ở Trinidad & Tobago vào năm 2013, tạo ra một chiến dịch mang khẩu hiệu "Do So!", kích động một nhóm cử tri của đảng đối thủ không bỏ phiếu, một động thái ngầm cho việc bảo vệ lý tưởng tuổi trẻ. Các nội dung cổ động liên tục được lan truyền qua mạng xã hội, WhatsApp... Hàng loạt cuộc biểu tình, đập phá, đe dọa đã diễn ra, tạo ra một cuộc nổi loạn bạo lực diện rộng trên khắp đất nước. Tuy nhiên, thủ tướng Kamla Persad-Bissesesar đã phủ nhận việc ông từng bắt tay với Cambridge Analytica trong kế hoạch này. Vụ việc đang tiếp tục được điều tra.
Từ David Carroll, nhà báo Carole Cadwalladr, một trong những phóng viên kỳ cựu của The New York Times, The Guardian và The Observer of London cũng đã vào cuộc. Trong quá trình thu thập thông tin, bà đã tiết lộ cách Cambridge Analytica lấy cắp dữ liệu của hơn 50 triệu người dùng Facebook.
Trong quá trình đó, bà đã dấy lên một thách thức lớn trong thời đại số: Có một làn sóng ngầm đang tìm cách kết nối tất cả mọi người trên toàn cầu, thông qua các nền tảng công nghệ, nhưng đồng thời, chúng ta lại đang bị chia rẽ một cách sâu sắc. Không phải là về tự do hay bảo thủ, rời đi hay ở lại, là Trump hay không là Trump,... mà là chúng ta có thật đang sống trong thời đại dân chủ, được bầu cử tự do và công bằng nữa hay không? Đây có phải là cách mà các vị thần thung lũng Silicon muốn lịch sử nhớ về mình, như những tôi tớ của chủ nghĩa độc tài?
Dù Cambridge Analytica nhận tội tại tòa án Hendon Magistrates vì không tuân thủ điều luật của ICO, và họ vẫn không trả lại dữ liệu người dùng, nhưng tất cả chúng ta đều biết: Sẽ không có chỉ một Cambridge Analytica. Và có vẻ như, cuộc chiến vẫn chưa hề kết thúc. Một cuộc chiến có quy mô và đã gây ra những tổn thương rõ rệt.
Câu hỏi đặt ra: Liệu chúng ta liệu có sẵn sàng sống trong một cuộc chiến lâu dài hơn, để ý thức về việc bảo vệ data cá nhân, cũng chính là định danh của mỗi người - nhưng đồng thời, vẫn không thể thoát khỏi những kế hoạch "không biết trước" từ những cá nhân, nhóm lợi ích đang tìm cách thao túng suy nghĩ và hành vi của hàng triệu người trên thế giới. Dù cho họ là ai và đến từ đâu, chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, Internet và một tài khoản mạng xã hội.
The Great Hack là một bộ phim tài liệu quan trọng và vô cùng đáng sợ, thẳng thắn vạch trần sự thật của một thời đại mà chúng ta đang sống, và chưa thể từ bỏ. Một kỷ nguyên đang bị đe dọa bởi chủ nghĩa độc tài kiểu mới mà không ai có thể nhìn thấy.
Comments
Post a Comment