Love Death & Robots, Zima Blue

"Chúng ta là ai?"

Đã có rất nhiều ý kiến tích cực về series hoạt hình đa quốc gia Love, Death & Robots (Netflix). Với 6 - 15 phút/ tập, 18 tập như là những cuộc giao lưu ý tưởng nhằm làm bật ở các hàm ý về triết học, thời gian, chính trị, vũ trụ, trí tuệ nhân tạo,... của ekip hoạt hình các nước.
Mở đầu, chúng ta sẽ nói đến tập thứ 14, Zima Blue.

10 phút - thời lượng ít ỏi để tái hiện tham vọng bất tử và chiếm lĩnh vũ trụ của con người. Nhưng chính vì sự cô đọng trong cách kể chuyện, mà tôi đánh giá Zima Blue sở hữu kịch bản thông minh đáng ngạc nhiên trong series này nói riêng, và điện ảnh nói chung.

Con người, bằng cách nào đó chỉ để duy trì sự tồn tại bất tử của mình. Và robots, hay trí tuệ nhân tạo là những thành tựu vĩ đại của con người và để giúp con người giải quyết vấn đề đó.

Trong khi một số cá nhân ưu việt đang tìm cách phát minh "người bạn" mới để thay thế mình, thì những con robots cũng sẽ xem phần còn lại của loài người là đồ thừa, khi trí tuệ nhân tạo còn “hiểu rõ con người hơn cả chính họ". Ngay cả với một tác phẩm nghệ thuật, lĩnh vực tưởng chừng chỉ dành cho cảm xúc và các khái niệm trừu tượng, thì robot thông minh vẫn có thể sáng tạo không khác với một nghệ sĩ hội hoạ đương đại là mấy. Thoạt nghe thì khá hư cấu, nhưng lại chính là tương lai đã được dự báo trước từ những công trình kỳ vĩ của nhân loại hiện nay.



Zima, hoạ sĩ robot nổi tiếng khắp thế giới bởi những tác phẩm đỉnh cao, được mọi người thán phục nhưng luôn trốn tránh truyền thông. Điểm đặc biệt là trong những tác phẩm của anh luôn có một hình khối màu xanh (xanh zima), chúng lớn dần với các tác phẩm đồ sộ hơn. Ban đầu, khán giả tò mò đó là một ký hiệu riêng mà Zima để lại. Nhưng hoá ra, những khối xanh zima đó là sự chuẩn bị cho kiệt tác cuối cùng mà anh dành cho mọi người.

Được tạo ra bởi công nghệ siêu việt, và niềm đam mê khoa học, chế tạo robot từ cô chủ đầu tiên, lắp trong mình những con chip xử lý thông minh nhất, và được trang bị bộ giáp có thể chịu đựng mọi khắc nghiệt, Zima đã đi khắp nơi khám phá vũ trụ. Trong hành trình đó, anh đã tự khám phá chính mình, hay nói cách khác, tìm về nguồn cội: một robot lau dọn bình thường, tỉ mẫn mỗi ngày làm sạch các viên gạch ốp lát màu xanh zima trong bể bơi nhà cô chủ.

Kết thúc của Zima Blue thực sự là một trong số ít các khoảnh khắc cảm động hiếm hoi mà tôi từng xem với một phim thể loại sci-fi.

Zima là phần còn sót lại của con người trong tham vọng tạo ra sự bất tử, trong đó, những con robot như Zima sẽ kế thừa trí tuệ và niềm đam mê chinh phục tri thức nhân loại. Nhưng khi đã có tất cả, Zima lại chọn cách bỏ đi lớp áo quyền lực để quay lại vị trí ban đầu, là nguồn cội của anh, để được "là chính mình".

Đến đây, Zima Blue làm tôi lại nhớ đến Walking Life của Linklater, một bộ phim hoạt hình khác. Đan xen trong mớ hỗn độn các giác quan là niềm khao khát được sống, được tự do, được làm chủ số mệnh của bản thân. Tất cả linh hồn đều có chung một nguồn, và mỗi khi suy nghĩ hoặc thiếp ngủ, chúng ta đang giao tiếp với nguồn đó. Do đó, mỗi con người xuất hiện trong giấc mơ, là một định dạng khác của chúng. Qua trải nghiệm và sự lớn dần về mặt nhận thức, mỗi người đều có thể trả lời cho câu hỏi "Vậy rốt cuộc, chúng ta là ai?".

Loài người, 500 năm qua đã chứng kiến một loạt những thay đổi ngoạn mục từ các cuộc cách mạng. Khoa học và cách mạng công nghiệp đã đem lại cho nhân loại quyền lực siêu việt và nguồn năng lượng không giới hạn. Nhưng có thật khi đã khám phá chúng, có đồng nghĩa với việc con người cũng sẽ hạnh phúc vô tận? Nếu có dịp đối chiếu với thời săn bắt hái lượm, thì liệu thế giới ngày nay có đáng sống hơn? Neil Armstrong khi chinh phục mặt trăng thì có tự hào hơn một vị vua khi chiến thắng kẻ thù, hay xa hơn nữa là với một người thợ săn cách đây 30,000 năm trước?

Đến nay, vẫn chưa có những nhận định cụ thể Robots hay cỗ máy thông minh có cảm xúc hay có cảm giác hạnh phúc hay không? Hãy xem Zima Blue là đại diện cho thông điệp nào đó, thì chúng ta sẽ thấy rõ sự khẳng định của tác giả, chính là để một lần nữa khẳng định, chúng ta chỉ hạnh phúc khi hiểu được chính mình, có thể nhìn thấy bên trong mình, có thể tìm thấy "định dạng" của chính mình, để được trở về là mình. Điều này hoàn toàn khác với những sự vận hành xã hội hiện nay: thước đo hạnh phúc đi kèm với vật chất, hay địa vị, danh vọng của ai đó.

Không chỉ là một câu chuyện tuyệt vời, Zima Blue thậm chí là câu chuyện của chính chúng ta, trong phạm vi giới hạn nào đó của ký ức. Như định luật tất yếu, con người luôn phải tìm cách vươn lên từng tầng tháp tri thức để đi tìm sự thật, mưu cầu hạnh phúc. Thỉnh thoảng, cô đơn xâm chiếm lấy chúng ta, nỗi buồn đeo bám chúng ta. Tất cả các cung bậc cảm xúc luôn song hành với vẻ đẹp trí tuệ của con người. Thừa hưởng điều đó, robot Zima không nằm ngoài quy luật này.

Và cũng chính cái kết của Zima Blue, là một lời cảnh báo (gần như) chắc chắn, tham vọng bất tử của con người sẽ luôn bị thử thách và khó lòng đạt đến độ hoàn hảo, vì con người, vốn sẽ khó rời bỏ các sợi dây cảm xúc, như nỗi nhớ nhà chẳng hạn.













Comments

Popular Posts