Moon
Con người duy trì cuộc sống từ điều gì?
Ngày 20/7/1969, Neil Amstrong & Buzz Aldrin đặt chân lên Mặt trăng. Trong những ngày tháng chuẩn bị cho cuộc thám hiểm này, những phi hành gia của phi thuyền Apollo 11 đã được huấn luyện trong một sa mạc hẻo lánh có đặc điểm giống bề mặt Mặt trăng. Khu vực này là quê hương của nhiều người Mỹ bản địa. Có một truyền thuyết kể lại về cuộc gặp gỡ giữa những phi hành gia và một cụ già thổ dân.
Cụ già đã nhờ các phi hành gia chuyển lời ngài lên Mặt Trăng bằng ngôn ngữ bộ lạc khó hiểu, vì ông tin rằng trên đó có những vị thần linh thiêng đang sinh sống. Sau khi học thuộc lòng thông điệp, các vị phi hành gia đã nhờ một người phiên dịch lại, và đó chính là: "Đừng tin dù chỉ một từ mà những người này nói với ngài. Họ đến để đánh cắp đất đai của ngài".
Nhưng trong hành trình xâm chiếm "vùng đất linh thiêng" ấy, chính con người đã tự biến mình là nạn nhân của cuộc chinh phạt kỳ diệu này.
Bối cảnh của Moon (2009, Duncan Jones) thuộc về tương lai, khi cuộc khủng hoảng năng lượng ở Trái đất sẽ được giải quyết bằng một loại đá trên Mặt trăng. Công ty Lunar thuê Sam Bell lên Mặt Trăng làm việc với hợp đồng 3 năm để theo dõi, chăm sóc và khai thác loại đá này. Anh ở trong một con tàu với sự giúp đỡ của robot thông minh Gerty. Trong suốt quãng thời gian đó, anh được trung tâm gửi lần lượt các đoạn băng video ghi lại những tâm sự hằng ngày của vợ, về những bước đi đầu tiên của con gái 2 tuổi đã chào đời khi anh vừa vắng mặt,... anh được ngắm cô và đứa con thông qua màn hình, để nuôi dưỡng cảm xúc nhớ nhung và nỗi mong ngóng ngày đoàn tụ.
Chỉ còn 2 tuần nữa là hợp đồng kết thúc và anh sẽ được trở về nhà. Những ngày cuối, Sam bắt đầu thấy sức khoẻ yếu đi rõ rệt, thường xuyên có ảo giác khi vừa chợp mắt. Một lần, anh gặp tai nạn khi đang khảo sát địa hình phía ngoài phi thuyền. Sau đó, Sam thức giấc và thấy mình đang nằm trong trung tâm điều dưỡng. Gesty thông báo rằng anh đã mất một phần trí nhớ. Sam cảm thấy nghi ngờ khi Gerty không cho anh ra ngoài lần nữa. Anh tìm cách thoát ra, tìm đến hiện trường vụ tai nạn và thấy có một Sam Bell khác đang nằm trong xe. Quá đỗi ngạc nhiên, anh quyết định đưa Sam kia về chữa trị và tìm hiểu những điều bí ẩn: Vì sao lại có 2 phiên bản Sam cùng tồn tại?
Đó là 1/3 thời lượng đầu tiên của phim, với phần còn lại - là hành trình của cả hai Sam cùng nhau khám phá câu hỏi: Họ là ai? Và những gì đang diễn ra có phải là sự thật?
Moon, khoảng 90 phút không chỉ để người chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Mặt Trăng, mà là để chúng ta khám phá ý nghĩa của sự sống - thông qua một nhân bản khác của chính chúng ta. Trong 4 tỷ năm, sự sống trên Trái đất được chọn lọc tự nhiên chi phối. Kể từ Cách mạng Khoa học, sự sống lại được định nghĩa lại bởi công trình kỳ vĩ được con người thiết kế, để phục vụ chính họ với mục tiêu: Duy trì sự bất tử. Công nghệ sinh học, công nghệ nano và trí tuệ nhân tạo đã đem cho con người khả năng tạo hình định dạng lại cho những sinh vật sống theo những cách hoàn toàn mới, vốn điều này cũng sẽ định nghĩa lại bản sắc của con người.
Bối cảnh tối giản cùng dàn diễn viên khiêm tốn: Sam Rockwell nắm giữ vai trò chủ đạo, anh đã tự diễn với chính mình trong hai phiên bản khác nhau, và Kevin Spacey lồng tiếng cho Gerty. Nhưng vào thời điểm ra mắt (2009), bộ phim lại gây choáng váng với khán giả lẫn giời phê bình nhờ ý tưởng độc đáo, có tính dự báo, và thể hiện cuộc sống cô đơn ngoài Trái đất, nỗi sợ hãi khi con người không thể liên kết được với các mối quan hệ xung quanh. Ý tưởng này cũng được Ad Astra, một bộ phim ra mắt sau 10 năm do Brad Pitt đóng vai chính, đã một lần nữa nhắc lại.
Được quay tại phim trường Shepperton ở Anh, phần lớn hình ảnh trong Moon là tác phẩm đáng kinh ngạc của đội ngũ làm phim nhờ áp dụng công nghệ xử lý kỹ xảo vào thời điểm sci-fi bắt đầu phát triển, giúp cho khán giả trải nghiệm hình ảnh chân thực và sinh động hơn khi "du hành" vào vũ trụ. Từ việc tái hiện chất liệu bề mặt của Mặt Trăng, phục dựng phi thuyền trắng muốt nằm trơ trọi giữa lòng sâu thăm thẳm không bóng người, vẻ đẹp lộng lẫy của các vì sao giữa không gian đen tuyền bao la... Tất cả đều biểu đạt sự cô đơn mênh mông của Sam, khi anh hoàn toàn cô độc trên cuộc đời và chỉ thực sự thuộc về Mặt Trăng.
Khoa học vũ trụ đã đưa ra các khám phá sững sờ trong thiên văn học, vật lý học, y học và vô số những ngành học khác. Nhưng nó có một hạn chế rất lớn, là không thể trả lời được những câu hỏi về giá trị và ý nghĩa. Các nhà khoa học không thể đưa ra những phán đoán về đạo đức loại như vậy. Không có dữ liệu và kết luật khoa học nào có thể chứng minh rằng: việc tạo ra nhiều phiên bản (có thời hạn) của một con người để phục vụ cho sự phát triển của nhân loại có thực sự là điều đúng đắn?
Thế nhưng, xã hội con người không thể tồn tại mà không đi kèm với các giá trị về quê hương, nơi sinh ra, và các sợi dây cảm xúc ràng buộc con người cùng các mối quan hệ xung quanh họ.
Thông qua Moon, Duncan Jones đã đưa tham vọng chiếm lĩnh Mặt Trăng và tạo dựng sự sống mới, đang tiệm cận với ước mơ nhân loại. Đi kèm với điều đó, con người không chỉ vô tình cướp đi vẻ đẹp huyền diệu từ Mặt Trăng, mà họ còn tự tước đoạt quyền được tận hưởng vẻ đẹp nhất của loài người - đó là cảm xúc.
Thành công của bộ phim, không chỉ nằm ở khía cạnh điện ảnh, mà còn là về tư tưởng. Trong thời đại mà con người có thể du hành từ Trái đất (quê hương) đến các hành tinh khác, làm thế nào mà chúng ta có thể đối diện với những thách thức của cuộc sống khi ở hai không gian khác nhau? Khi bạn xa nhà, bạn làm sao biết được cuộc sống của những người còn lại như thế nào? Họ có còn nhớ đến bạn? Làm thế nào để tâm trí của chúng ta đối phó với thời gian dài của sự cô lập...
Sam Rockwell, có thể nói đã có một vai diễn đáng nhớ trong sự nghiệp điện ảnh với Moon. Với hai phiên bản, hai tính cách khác nhau, cùng một xuất thân, anh đã mang đến cảm xúc cho người xem bởi những mâu thuẫn của cả hai Sam. Một day dứt và không thể từ bỏ nỗi nhớ nhung, một cứng rắn và quyết liệt muốn vạch trần kế hoạch tàn khốc này, dù cả hai đều chỉ là phiên bản sao chép của Sam Bell.
"Chúng ta là con người, không phải là những cỗ máy". - Đó cũng là sơ suất của trung tâm Lunar khi quyết định tạo ra hàng loạt nhân bản Sam, bởi con người vốn không thể tách rời cảm xúc, đặc biệt là nỗi nhớ nhà.
Trong một tương lai gần, ý tưởng tạo ra con người "cyborg" (là một dạng sinh vật kết hợp giữa tự nhiên và máy móc) sẽ được phát triển rộng rãi, vốn đã được Bộ quốc phòng Hoa Kỳ đưa vào nghiên cứu và thử nghiệm từ các con côn trùng. Tham vọng này sẽ giúp lưu giữ ký ức con người, và biến thành những "tập tin" để xử lý... Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu con người lại bị kiểm soát bởi các trung tâm dữ liệu, như Lunar đã làm với Sam. Điều gì sẽ xảy ra với một cyborg, hay một phiên bản vô tính được cấy ghép trí nhớ và kỷ niệm, làm sao để một cyborg đó có thể theo đuổi khát vọng, đam mê và tình yêu của "một nửa" con người còn lại?
Chúng ta không thể duy trì niềm hi vọng vào cuộc sống, nếu như biết rằng không có người thân, không có gia đình, không có quê hương, không có xuất thân, không có tình yêu.
Đó là 1/3 thời lượng đầu tiên của phim, với phần còn lại - là hành trình của cả hai Sam cùng nhau khám phá câu hỏi: Họ là ai? Và những gì đang diễn ra có phải là sự thật?
Moon, khoảng 90 phút không chỉ để người chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Mặt Trăng, mà là để chúng ta khám phá ý nghĩa của sự sống - thông qua một nhân bản khác của chính chúng ta. Trong 4 tỷ năm, sự sống trên Trái đất được chọn lọc tự nhiên chi phối. Kể từ Cách mạng Khoa học, sự sống lại được định nghĩa lại bởi công trình kỳ vĩ được con người thiết kế, để phục vụ chính họ với mục tiêu: Duy trì sự bất tử. Công nghệ sinh học, công nghệ nano và trí tuệ nhân tạo đã đem cho con người khả năng tạo hình định dạng lại cho những sinh vật sống theo những cách hoàn toàn mới, vốn điều này cũng sẽ định nghĩa lại bản sắc của con người.
Bối cảnh tối giản cùng dàn diễn viên khiêm tốn: Sam Rockwell nắm giữ vai trò chủ đạo, anh đã tự diễn với chính mình trong hai phiên bản khác nhau, và Kevin Spacey lồng tiếng cho Gerty. Nhưng vào thời điểm ra mắt (2009), bộ phim lại gây choáng váng với khán giả lẫn giời phê bình nhờ ý tưởng độc đáo, có tính dự báo, và thể hiện cuộc sống cô đơn ngoài Trái đất, nỗi sợ hãi khi con người không thể liên kết được với các mối quan hệ xung quanh. Ý tưởng này cũng được Ad Astra, một bộ phim ra mắt sau 10 năm do Brad Pitt đóng vai chính, đã một lần nữa nhắc lại.
Được quay tại phim trường Shepperton ở Anh, phần lớn hình ảnh trong Moon là tác phẩm đáng kinh ngạc của đội ngũ làm phim nhờ áp dụng công nghệ xử lý kỹ xảo vào thời điểm sci-fi bắt đầu phát triển, giúp cho khán giả trải nghiệm hình ảnh chân thực và sinh động hơn khi "du hành" vào vũ trụ. Từ việc tái hiện chất liệu bề mặt của Mặt Trăng, phục dựng phi thuyền trắng muốt nằm trơ trọi giữa lòng sâu thăm thẳm không bóng người, vẻ đẹp lộng lẫy của các vì sao giữa không gian đen tuyền bao la... Tất cả đều biểu đạt sự cô đơn mênh mông của Sam, khi anh hoàn toàn cô độc trên cuộc đời và chỉ thực sự thuộc về Mặt Trăng.
Khoa học vũ trụ đã đưa ra các khám phá sững sờ trong thiên văn học, vật lý học, y học và vô số những ngành học khác. Nhưng nó có một hạn chế rất lớn, là không thể trả lời được những câu hỏi về giá trị và ý nghĩa. Các nhà khoa học không thể đưa ra những phán đoán về đạo đức loại như vậy. Không có dữ liệu và kết luật khoa học nào có thể chứng minh rằng: việc tạo ra nhiều phiên bản (có thời hạn) của một con người để phục vụ cho sự phát triển của nhân loại có thực sự là điều đúng đắn?
Thế nhưng, xã hội con người không thể tồn tại mà không đi kèm với các giá trị về quê hương, nơi sinh ra, và các sợi dây cảm xúc ràng buộc con người cùng các mối quan hệ xung quanh họ.
Thông qua Moon, Duncan Jones đã đưa tham vọng chiếm lĩnh Mặt Trăng và tạo dựng sự sống mới, đang tiệm cận với ước mơ nhân loại. Đi kèm với điều đó, con người không chỉ vô tình cướp đi vẻ đẹp huyền diệu từ Mặt Trăng, mà họ còn tự tước đoạt quyền được tận hưởng vẻ đẹp nhất của loài người - đó là cảm xúc.
Thành công của bộ phim, không chỉ nằm ở khía cạnh điện ảnh, mà còn là về tư tưởng. Trong thời đại mà con người có thể du hành từ Trái đất (quê hương) đến các hành tinh khác, làm thế nào mà chúng ta có thể đối diện với những thách thức của cuộc sống khi ở hai không gian khác nhau? Khi bạn xa nhà, bạn làm sao biết được cuộc sống của những người còn lại như thế nào? Họ có còn nhớ đến bạn? Làm thế nào để tâm trí của chúng ta đối phó với thời gian dài của sự cô lập...
Sam Rockwell, có thể nói đã có một vai diễn đáng nhớ trong sự nghiệp điện ảnh với Moon. Với hai phiên bản, hai tính cách khác nhau, cùng một xuất thân, anh đã mang đến cảm xúc cho người xem bởi những mâu thuẫn của cả hai Sam. Một day dứt và không thể từ bỏ nỗi nhớ nhung, một cứng rắn và quyết liệt muốn vạch trần kế hoạch tàn khốc này, dù cả hai đều chỉ là phiên bản sao chép của Sam Bell.
"Chúng ta là con người, không phải là những cỗ máy". - Đó cũng là sơ suất của trung tâm Lunar khi quyết định tạo ra hàng loạt nhân bản Sam, bởi con người vốn không thể tách rời cảm xúc, đặc biệt là nỗi nhớ nhà.
Trong một tương lai gần, ý tưởng tạo ra con người "cyborg" (là một dạng sinh vật kết hợp giữa tự nhiên và máy móc) sẽ được phát triển rộng rãi, vốn đã được Bộ quốc phòng Hoa Kỳ đưa vào nghiên cứu và thử nghiệm từ các con côn trùng. Tham vọng này sẽ giúp lưu giữ ký ức con người, và biến thành những "tập tin" để xử lý... Nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu con người lại bị kiểm soát bởi các trung tâm dữ liệu, như Lunar đã làm với Sam. Điều gì sẽ xảy ra với một cyborg, hay một phiên bản vô tính được cấy ghép trí nhớ và kỷ niệm, làm sao để một cyborg đó có thể theo đuổi khát vọng, đam mê và tình yêu của "một nửa" con người còn lại?
Chúng ta không thể duy trì niềm hi vọng vào cuộc sống, nếu như biết rằng không có người thân, không có gia đình, không có quê hương, không có xuất thân, không có tình yêu.
Comments
Post a Comment