We can be Heroes just for one day*
Phía sau mỗi bức ảnh là một câu chuyện. Phía sau mỗi con số là một gương mặt. Hầu hết các cuộc khủng hoảng thường được tóm tắt bằng hình ảnh và số liệu. Nhưng chúng ta không thể biết hết từng câu chuyện và mỗi gương mặt đó.
Tính đến ngày 7/8/2020, thế giới ghi nhận có 718.511 ca tử vong do Covid-19 (Worldometers). Vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Beirut của Lebanon vào ngày 4/8/2020 đã khiến 145 người chết, 5.000 người bị thương và gần nửa thành phố thành đống đổ nát (NYTimes).
Chúng ta còn những con số nào nữa?
Hôm nọ, mình có đọc trên FB, một người đàn ông đưa ra các con số so sánh giữa cái chết do Coronavirus với những đại dịch lớn và chiến tranh trong lịch sử. Anh ta ủng hộ con người hãy tôn trọng tự nhiên, phản đối việc cả thế giới oằn mình chống dịch, gây thiệt hại kinh tế, khiến cán bộ y bác sĩ kiệt sức, giới nghệ thuật lao đao, tình trạng thất nghiệp gia tăng, tệ nạn xã hội leo thang,... Chỉ là để bảo vệ mạng sống của những người già hoặc các bệnh nhân đang tiệm cận cái chết. Có nhiều đồng tình và không ít tranh cãi. Những con số đưa ra, hoàn toàn có thể dựng thành một biểu đồ để cân nhắc lợi ích và thiệt hại.
Nhưng, anh ấy (có lẽ) đã bỏ qua một chi tiết quan trọng. Việc chung tay khống chế đại dịch này, không liên quan đến người già hay người trẻ, mà là giá trị nhân văn của loài người. Cả thế giới tập trung chống dịch, không phải để cứu nhóm người dễ bị tổn thương - mà vì đó là bản chất sinh tồn của con người: Phải bảo vệ đồng loại.
Có thể, cũng đã rất lâu, chúng ta tạm quên một mệnh đề cơ bản. Con người không hề cô độc trong sự sống, và không thể tách rời khỏi cộng đồng. Chỉ khi sinh ra hay chết đi, con người mới chỉ có một mình.
Lịch sử luôn song song với xã hội có tổ chức của con người. Để dung hòa quyền lợi tồn tại giữa nhiều người, nhiều tầng lớp khác nhau, màu da khác nhau, tôn giáo khác nhau - những người điều hành cần phải tạo ra một thứ giá trị bền vững, tích cực, những hình mẫu của chân lý. Và hơn hết, để duy trì giá trị của niềm tin. Là mối quan hệ giữa người và người. Một người Việt Nam và một người Canada, không quen không biết, thì họ có mối liên kết gì? Đó là khi cả hai cùng đọc tin vào buổi sáng nọ, về một vụ xả súng, cả hai phẫn nộ vì hung thủ và tiếc cho nạn nhân xấu số, cầu mong họ sẽ an nghỉ.
Một người đi bộ dọc theo vỉa hè trong mùa Corona ở trung tâm Ottawa (Adrian Wyld - The Canadian Press)
Phía sau mỗi con số thống kê người chết, là gương mặt của họ vào thời điểm khó khăn nhất. Có thể là sắc mặt điềm tĩnh chấp nhận khi đã biết trước. Có thể là hoảng loạn, vùng vẫy không ngừng vì quá bất ngờ. Mỗi con số, còn đính kèm nỗi buồn không dứt của từng gia đình và người thân của mỗi nạn nhân.
Vậy, liệu thống kê trên đã đủ kích hoạt làn sóng thương cảm trong mỗi chúng ta khi khủng hoảng đến?
Ý kiến của anh bạn mà mình kể phía trên, cũng có thể tìm thấy một phần trong bài viết này bên Tia Sáng: https://tiasang.com.vn/-dien-dan/Khung-hoang-corona-o-An-Do-%E2%80%9CKhong-ai-an-duoc-soi-da-ca%E2%80%9D-23103.
Tác giả cũng đặt ra câu hỏi: Cái gì đáng sợ hơn đối với họ, Covid-19 hay chết đói? Nhưng kết thúc, tác giả vẫn khẳng định một điều: Gia đình là chỗ dựa lớn nhất và duy nhất. Trong hoàn cảnh khủng hoảng, điều này lại càng dễ thấy. Chỉ khi con người bảo vệ nhau, thì họ mới có thể tồn tại.
Những ngày này, tin buồn dày đặc đến mức, chúng ta không còn đủ không gian và thời gian để xót xa cho mỗi con số. Bất kỳ ai cũng có thể cập nhật các dãy số thống kê, thay đổi từng ngày, rồi tặc lưỡi và lướt qua bản tin kế tiếp. Nhưng nó vẫn tồn tại, không chỉ trên mặt báo.
Mọi thứ đều dễ dàng khiến cho trạng thái xã hội thay đổi nhanh chóng từ khi 2020 bắt đầu. Một nhân sự cấp cao công ty du lịch có nguy cơ mất việc, trong khi anh shipper thì lao động không ngừng nghỉ. Một nhà thiết kế thời trang khó mà ra mắt BST mới, còn chị công nhân xí nghiệp may khẩu trang thì làm việc ngày đêm... Mỗi phút giây trôi qua, đều đi kèm với một biến động, một tổn thương. Người có việc làm, người thất nghiệp. Nhưng điều đó, vẫn chưa đáng sợ bằng: Người còn niềm tin, người mất niềm tin.
Sau tất cả, con người buộc phải chấp nhận cái chết, sự chia lìa - bằng việc gia tăng sức mạnh và ý nghĩa cho việc sống. Giải quyết những lo âu về dịch bệnh và sau đó, là kinh tế, để luôn tin tưởng vào giá trị cuộc sống. Để không ai bị bỏ rơi trong cái mù mịt vô tăm tích của vũ trụ.
Còn sống - nhờ đó mà con người cũng được “sống".
"Though nothing will keep us together
We could steal time just for one day
We can be heroes forever and ever"
Đó là lời bài hát Heroes (1977) của David Bowie được King Crimson thể hiện trong dịp kỷ niệm 30 năm bức tường Berlin sụp đổ.
Dù là chiến tranh hay đại dịch, dù ngày mai có ai đó gục ngã, hành tinh có biến mất, thì ngày hôm nay, chúng ta vẫn an toàn. Ít nhất là thêm một ngày. Ngày hôm nay, chúng ta có thể hôn nhau mãnh liệt, dù súng đạn có treo trên đầu.
Dù chỉ là một ngày, chúng ta vẫn sống, vẫn là những anh hùng.
Comments
Post a Comment